ဘာသာစကား

  • Myanmar
  • English
Home » Laws and Regulation » အပင်မျိုးသစ်အကာအကွယ်ပေးရေးဥပဒေ

အပင်မျိုးသစ်အကာအကွယ်ပေးရေးဥပဒေ

(၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ်   ၁၅ ။)
၁၃၇၇ခုနှစ်၊  ပြာသိုလဆန်း ၁၁  ရက်
(၂၀၁၆ ခုနှစ်၊  ဇန်နဝါရီလ   ၂၀ ရက်)
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။

အခန်း(၁)
အမည်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖေါ်ပြချက်

၁။    (က) ဤဥပဒေကို အပင်မျိုးသစ်အကာအကွယ်ပေးရေးဥပဒေ  ဟု ခေါ်တွင် စေရမည်။         
       (ခ)  ဤဥပဒေသည် ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီး တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်ပြီးသည့် နေ့မှ စတင်၍ အာဏာတည်စေရမည်။

၂။    ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်   သက်ရောက်စေရမည် -
(က) အပင် ဆိုသည်မှာ အဏုဇီဝသက်ရှိများမှလွဲ၍ အပင်လောကအတွင်းရှိ မည်သည့် အပင်ကိုမဆို ဆိုသည်။
(ခ) အပင်မျိုး ဆိုသည်မှာ ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း၏ အနိမ့်ဆုံး အဆင့်တွင်ရှိပြီး သီးသန့်ရုပ်သွင်လက္ခဏာများ ပါရှိသည့် အပင်မျိုးကို ဆိုသည်။
(ဂ) အပင်မျိုးသစ် ဆိုသည်မှာ လက်ရှိအပင်မျိုးများနှင့် အနည်းဆုံး လက္ခဏာ တစ်ရပ်ရပ်တွင် သိသာစွာ ကွဲလွဲမှုရှိပြီး စိုက်ပျိုးသည့်အခါ ယင်း၏ လက္ခဏာရပ် များမှာ ညီညာမှုရှိ၍ ထပ်ဆင့် မျိုးပွားရာတွင်လည်း ယင်း၏ လက္ခဏာရပ်များ ပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ တည်ငြိမ်စွာ ဖော်ပြနိုင်သော အပင်မျိုးကို ဆိုသည်။
(ဃ) အပင်မျိုးမွေးမြူသူ ဆိုသည်မှာ အပင်မျိုးသစ် သို့မဟုတ် အပင်မျိုးတစ်မျိုးကို မွေးမြူသူ သို့မဟုတ် ရှာဖွေဖော်ထုတ်သူကို လည်းကောင်း၊ အပင်မျိုးမွေးမြူသူ အား အဖိုးအခဖြင့်တာဝန်ပေးအပ်သူ လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်ကိုလည်းကောင်း၊ အပင်မျိုး မွေးမြူသူ၏ တာဝန်ကို တရားဝင် ဆက်လက် တာဝန်ယူသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို လည်းကောင်း ဆိုသည်။
(င) အပင်မျိုးသစ်ကာကွယ်သည့်အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ  အပင် မျိုးမွေးမြူသူက မွေးမြူထုတ်လုပ်လိုက်သည့် အပင်မျိုးသစ်ကို ဤဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃ ပါလုပ်ငန်း များဆောင်ရွက်ရာတွင် ယင်းမျိုးမွေးမြူသူ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန်  ကာကွယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးကို ဆိုသည်။
(စ) အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေး ဆိုသည်မှာ ကာကွယ်ခွင့် ရရှိထားသည့် အပင်မျိုးသစ်ကို ဤဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃ ပါ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါက ယင်းအပင်မျိုးမွေးမြူသူက ခံစားခွင့်ရရှိနိုင်သည့် ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးကို ဆိုသည်။
(ဆ) မျိုးပွားနိုင်သည့်အပင်အစိတ်အပိုင်း ဆိုသည်မှာထပ်မံမျိုးပွားရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် မျိုးစေ့ သို့မဟုတ် အပင်တစ်ပင်လုံး သို့မဟုတ် အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ကိုဆိုသည်။
(ဇ) ရိတ်သိမ်းနိုင်သည့်အစိတ်အပိုင်း ဆိုသည်မှာ အပင်တစ်ပင်ရှိ စီးပွားဖြစ် အသုံးပြု နိုင်သောအစိတ်အပိုင်း သို့မဟုတ် ယင်းအပင်မှ ရရှိလာသော ထုတ်ကုန်ကိုဆို သည်။
(စျ) အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ဆိုသည်မှာ အပင်မျိုးသစ်ကို ကာကွယ်ခွင့်ပြုကြောင်း အပင်မျိုးမွေးမြူသူအား ဤဥပဒေအရ ထုတ်ပေးသော လက်မှတ်ကို ဆိုသည်။
(ည) ဝန်ကြီးဌာန ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနကို ဆိုသည်။
(ဋ) ဗဟိုကော်မတီ ဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားသော အမျိုးသား အပင်မျိုးသစ် အကာအကွယ်ပေးရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုကော်မတီကို ဆိုသည်။
(ဌ) ဦးစီးဌာန ဆိုသည်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီးဌာနကို ဆိုသည်။

 

အခန်း(၂)
ရည်ရွယ်ချက်များ

၃။  ဤဥပဒေ၏ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(က) အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူသူများ၏ ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးကို အကာအကွယ်ပေးရန်၊
(ခ) အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်၊
(ဂ) အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းတွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများ ပိုမို တိုးတက်လာစေရန်၊
(ဃ) အပင်မျိုးသစ်များ မွေးမြူရရှိလာခြင်းဖြင့် လယ်ယာကဏ္ဍဖွံဖြိုး တိုးတက်မှုကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်။

 

အခန်း(၃)
ဗဟိုကော်မတီဖွဲ့စည်းခြင်း

၄။    ဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အမျိုးသား အပင်မျိုးသစ် အကာအကွယ်ပေးရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုကော်မတီကို ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးက ဥက္ကဌအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဤဥပဒေနှင့် ဆက်စပ် အကျုံးဝင်သည့် ဝန်ကြီးဌာနများရှိ သက်ဆိုင်ရာဌာနများ၊ အဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင်များနှင့် အခြားသင့်လျော်သူများ ကို အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် လည်းကောင်း ပါဝင် ဖွဲ့စည်းရမည်။

၅။    ဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဗဟိုကော်မတီ ဖွဲ့စည်း ရာတွင် လိုအပ်လျှင် ဒုတိယဥက္ကဌနှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး တို့ကို သတ်မှတ်တာဝန် ပေးအပ်နိုင်သည်။

၆။    ဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဗဟို ကော်မတီကို အခါ အားလျော်စွာ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။

 

အခန်း(၄)
ဗဟိုကော်မတီ၏လုပ်ငန်းတာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များ

၇။    ဗဟိုကော်မတီသည် -
(က) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရေးအတွက် အပင်မျိုးမွေးမြူခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒများ ချမှတ်ရမည်။
(ခ) အပင်မျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် သက်ဆိုင်သည့် အစိုးရ ဌာနများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်တွင်း ပြည်ပအဖွဲ့အစည်း များ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
(ဂ) ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်၏ မျိုးစေ့နှင့် အပင်အစိတ်အပိုင်းများ ကို နိုင်ငံအချင်းချင်း သဘောတူညီချက်အရ သုတေသန ပြုလုပ်နိုင်ရန် အတွက် လိုအပ်သလို ပေးပို့ခြင်းနှင့် လက်ခံခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရမည်။
(ဃ) အပင်မျိုးသစ်စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပညာကော်မတီနှင့် ဆပ်ကော်မတီများကို ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ အခါအားလျော်စွာ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် လုပ်ငန်း တာဝန်ပေးအပ် ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရမည်။

၈။    ဗဟိုကော်မတီသည် အပင်မျိုးမွေးမြူသူမှ  အပင်မျိုးသစ်  ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေး လျှောက်ထားလာသည့်အခါ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီပါက ယင်းအပင် မျိုးသစ်ကို ကာကွယ် နိုင်သည့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ထုတ်ပေးရ မည်။ 

၉။     ဗဟိုကော်မတီသည် ဤဥပဒေအရတရားစွဲဆိုရာတွင် အပင်မျိုးသစ် စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပညာ ကော်မတီ၏ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အပေါ် မူတည်၍ ခွင့်ပြုချက်ပေးနိုင်သည်။

 

အခန်း(၅)
အပင်မျိုးသစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် သတ်မှတ်ချက်များ

၁၀။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူမှ အပင်မျိုးသစ်အဖြစ် လျှောက်ထားလာသော အပင်မျိုးသည် အသိ အမှတ်ပြုလက်မှတ်ရရှိရန် လျှောက်ထားလာသည့်အချိန်တွင်-
(က) အဆိုပါ မျိုး၏ မျိုးစေ့များ သို့မဟုတ် အခြားမျိုးပွားနိုင်သည့် အပင်အစိတ် အပိုင်းများအား မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းတွင် (၁) နှစ်ထက်စော၍ သော်လည်းကောင်း၊ အခြားပြည်ပနိုင်ငံများ တွင် (၄) နှစ်ထက်စော၍ သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ရှည်ပင် နှင့်နွယ်ပင်များဖြစ်ပါက (၆) နှစ်ထက်စော၍ သော်လည်းကောင်း စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အခြားအသုံး ပြုမှုများအတွက် ရောင်းချခြင်း မရှိစေရ။
(ခ) အဆိုပါ မျိုး၏ ထွက်ကုန်များကို အသုံးပြု၍ ထပ်ဆင့်ထုတ်ကုန်များ အတွက် ခွင့်ပြုထားမှု မရှိစေရ။

၁၁။    အပင်မျိုးသစ်အဖြစ် လျှောက်ထားလာသော အပင်မျိုးသည်အများ လက်ခံ သိရှိထားသည့် အခြား မည်သည့်အပင်မျိုးနှင့်မဆို သိသာစွာ ကွဲပြားခြားနားသည့် ထူးခြားသော လက္ခဏာ ရှိရမည်။

၁၂။    အပင်မျိုးသစ်အဖြစ် လျှောက်ထားလာသော အပင်မျိုးသည် စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပတ်ဝန်း ကျင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် ကွဲလွဲချက်များမှအပ ကျန်ထူးခြားသည့် လက္ခဏာများကို ညီညာစွာ ဖော်ပြနိုင်ရမည်။

၁၃။     အပင်မျိုးသစ်အဖြစ် လျှောက်ထားလာသော အပင်မျိုးသည် သားဆက်အဆင့်ဆင့် မျိုးပွားရာတွင် ယင်း၏ ထူးခြားသောသွင်ပြင်လက္ခဏာများကို တည်ငြိမ်စွာ ဖော်ပြနိုင်ရမည်။

၁၄။     အပင်မျိုးသစ်ကို အမည်ပေးရာတွင် နည်းဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ အမည် ပေးရမည်။

 

အခန်း(၆)
အပင်မျိုးသစ်ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေးလျှောက်ထားခြင်း

၁၅။    အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေးကို အောက်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်များ အားလုံး လျှောက်ထားနိုင်သည်-
(က) အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူသူနိုင်ငံသားများ၊
(ခ) အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူသူ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်း အမြဲနေထိုင်ခွင့် ရရှိထားသော နိုင်ငံခြားသားများနှင့် ၄င်းတို့ ၏အဖွဲ့အစည်းများ၊
(ဂ) အပင်မျိုးသစ်ကာကွယ်ရေးအတွက် သဘောတူညီမှု ရရှိထားသော နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များမှ အပင်မျိုးသစ်မွေးမြူသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂလိကများ အားလုံး။

၁၆။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ အပင်မျိုးသစ်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ဇီဝမျိုးစုံ၊ မျိုးကွဲများ ကို ထိခိုက်ခြင်းမရှိမှသာလျှင် ယင်းအပင်မျိုး မွေးမြူသူအား ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးကို လျှောက်ထားခွင့် ရှိစေရမည်။

၁၇။    အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေး လျှောက်ထားသူသည် နည်းဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်း ချက်များနှင့်အညီ ဗဟိုကော်မတီသို့ လျှောက်ထားရမည်။

၁၈။    ဗဟိုကော်မတီသည် အပင်မျိုးသစ်အတွက် ကာကွယ်ခွင့် လျှောက်ထား လာသော အပင်မျိုးသစ်ကို စိုက်ပျိုးစစ်ဆေးရန် သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာနများမှ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ ပါဝင်သော အပင်မျိုးသစ်စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပညာ ကော်မတီကို ဝန်ကြီးဌာန၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ရမည်။

၁၉။    အပင်မျိုးသစ်စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပညာကော်မတီသည် ဤဥပဒေပါ ပုဒ်မ ၁၀ မှ   ၁၄ အထိ ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိ မရှိ စစ်ဆေး၍ ဗဟိုကော်မတီသို့ တင်ပြ ရမည်။

၂၀။    အပင်မျိုးသစ်  ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေး လျှောက်ထားသူသည် အပင် မျိုးသစ် တစ်မျိုးတည်းကို အပင်မျိုးသစ်ကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု ရရှိထားသော နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်၌ ကာကွယ်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး  မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထပ်မံလျှောက်ထားလာပါက နည်းဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဦးစားပေး အခွင့်အရေးများ ခံစားခွင့်ရရှိစေရမည်။

၂၁။    ဗဟိုကော်မတီသည် အောက်ပါ အခြေအနေများတွင် အပင်မျိုးသစ်အတွက် ယာယီ ကာကွယ်ပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ခြင်းနှင့် ရုပ်သိမ်းခြင်းတို့ကို ထုတ်ပြန်ပေးရမည် -
(က) အပင်မျိုးသစ်ကို ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေး လျှောက်ထားခြင်းကို အတည်ပြု ပြီးနောက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးစဉ် ကာလအတွင်း ယင်းမျိုးသစ်ကို စီးပွားဖြစ် အသုံးချနိုင်ရန်အလို့ငှာ ယာယီကာကွယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးကို  ခံစားခွင့် ပေးအပ်ခြင်း၊
(ခ) ယာယီကာကွယ်ခွင့်ကာလအတွင်း ကာကွယ်ခွင့် လျှောက်ထားခြင်းမှာ ခိုင်လုံမှု မရှိခြင်းနှင့် အပင်မျိုးသစ်စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပညာ ကော်မတီ၏ စိစစ် တင်ပြချက်အရ ကာကွယ်ခွင့် လျှောက်ထားခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းခံရပါက ယာယီ ကာကွယ်ခွင့်အား ရုပ်သိမ်းခြင်း၊

၂၂။     ပုဒ်မ ၂၁၊ ပုဒ်မခွဲ (က) အရ ယာယီကာကွယ်ခွင့်ကို ခံစားခွင့်ရရှိသူသည် ယင်းကာလ အတွင်း ပုဒ်မ ၂၁၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ) ပါ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ယာယီကာကွယ်ခွင့်အား ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ယင်းအခြေအနေများသည် အခြားပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းအား နစ်နာမှု တစ်စုံတစ်ရာရှိခဲ့ပါက ယင်းထိခိုက်နစ်နာမှု အတွက် လျော်ကြေးပေးဆောင်စေရမည်။

 

အခန်း(၇)
အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးနှင့် ရပိုင်ခွင့်ကို ကာကွယ်နိုင်သည့် အခြေအနေများ

၂၃။    မည်သူမဆို ပုဒ်မ ၂၈ နှင့် ၂၉ ပြဋ္ဌာန်းချက်များပါ ကင်းလွတ်ခွင့် များမှလွဲ၍ ကာကွယ်ခွင့် ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်၏ မျိုးပွားနိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အောက်ဖော်ပြပါ ကိစ္စရပ် များအတွက် အသုံးချဆောင်ရွက်မည် ဆိုပါက အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရမည် -
(က) ထုတ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထပ်ဆင့်မျိုးပွားခြင်း၊
(ခ) မျိုးပွားရန်အတွက် ပြုပြင်ခြင်း၊    
(ဂ) ရောင်းချရန်ကမ်းလှမ်းခြင်း၊
(ဃ) ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပစျေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်း၊
(င) ပြည်ပမှ တင်သွင်းခြင်း၊
(စ) ပုဒ်မ ၂၃၊ ပုဒ်မခွဲ (က) မှ (င) အထိ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် သိုလှောင် သိမ်းဆည်းခြင်း။

၂၄။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူသည် ပုဒ်မ ၂၃ ပါ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုရာတွင် ၄င်း၏ ရပိုင်ခွင့်များကို ဗဟိုကော်မတီနှင့် ညှိနှိုင်း၍ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။

၂၅။    ပုဒ်မ ၂၈ နှင့် ၂၉ ပြဋ္ဌာန်းချက်များပါ ကင်းလွတ်ခွင့်များမှလွဲ၍ အပင် မျိုးမွေးမြူသူသည် ၄င်း၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိပဲ ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်၏ မျိုးပွား အစိတ်အပိုင်းများ ကို တစ်စုံတစ်ဦးက အသုံးပြုစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ရာတွင် ရပိုင်ခွင့်မရရှိခဲ့လျှင် အပင်၏ ရိတ်သိမ်း နိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ သို့မဟုတ် ရိတ်သိမ်းပြီး အပင်တစ်ပင်လုံးအား ပုဒ်မ ၂၃ ပါ ကိစ္စရပ် များလုပ်ကိုင်ခြင်းအတွက် ရပိုင်ခွင့်များကို သက်ဆိုင်သူထံမှ တောင်းဆို ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

၂၆။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူသည် ပုဒ်မ ၂၅ တွင် ဖော်ပြထားသော ရပိုင်ခွင့်ကို မရရှိခဲ့လျှင် ကာကွယ်ခွင့် ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်၏ ထုတ်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ ပုဒ်မ ၂၃ ပါ ကိစ္စရပ် များ လုပ်ကိုင်ခြင်းအတွက် ရပိုင်ခွင့်များအား သက်ဆိုင်သူထံမှ တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

၂၇။    အပင်မျိုးသစ်အတွက် ပုဒ်မ ၂၃၊ ၂၅ နှင့် ၂၆ တို့ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် အောက်ဖော်ပြ ပါမျိုးများအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိစေရမည် -
(က) ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်မှ တိုက်ရိုက်ထပ်ဆင့် မွေးမြူ ရရှိသည့် မျိုးများ၊
(ခ) ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်နှင့်သိသာစွာ ကွဲပြားခြားနားခြင်း မရှိသည့် မျိုးများ၊
(ဂ) ကာကွယ်ခွင့် ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်အား စဉ်ဆက်မပြတ် အသုံးပြု၍ ထုတ်လုပ် ရရှိလာသည့် မျိုးများ။

၂၈။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူသည် အောက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေများတွင် အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးမှ မဖြစ်မနေ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးရမည် -
(က) စီးပွားဖြစ် မဟုတ်သော စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်း၊
(ခ) သုတေသနစမ်းသပ်မှုအတွက် အသုံးပြုခြင်း၊
(ဂ) နည်းဥပဒေတွင် ခွင့်ပြုထားသည့် ပမာဏအရ တောင်သူအချင်းချင်း မျိုးဖလှယ်ခြင်း၊
(ဃ) ပုဒ်မ ၂၇ ပါ ပြဌာန်းထားသည့် မျိုးများ ထုတ်လုပ်ခြင်းမှလွဲ၍ အခြားမျိုးသစ် ရရှိရန်အတွက် မျိုးမွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းတွင် အသုံးချခြင်း။

၂၉။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူသည် အောက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေများတွင် အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးမရှိစေရ -
(က) အပင်မျိုးမွေးမြူသူကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် ၄င်း၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းနှင့်နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များသို့ အပင်မျိုးသစ်ကို တင်ပို့ရောင်းချ ရာတွင် ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော ယင်းမျိုးသစ်ကို ထပ်မံမျိုးပွားမှုမရှိခြင်း၊
( ခ) ကာကွယ်ခွင့်ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်ကို စားသုံးရန်အတွက်သာ တင်ပို့ခြင်း။

၃၀။    ပုဒ်မ ၂၈ နှင့် ၂၉ တို့ပါ ကင်းလွတ်ခွင့်များ၊ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် အများပြည်သူ၏ အကျိုးမှလွဲ၍ အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး ကာကွယ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ချက် မရှိစေရ။

၃၁။    အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးသည် ဥပဒေနှင့်အညီ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ခြင်း၊ ထောက်ခံချက်ပေးခြင်း၊ စျေးကွက် တင်ပို့ခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ သို့ ရောင်းချခြင်းစသည့် အကြောင်းအချင်းအရာများနှင့် စပ်လျဉ်းခြင်း မရှိစေရ။

၃၂။    ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ခြင်း၊ ထောက်ခံချက်ပေးခြင်း၊ စျေးကွက် တင်ပို့ခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပသို့ ရောင်းချခြင်းစသည့် အကြောင်းအချင်းအရာ များသည် မည်သည့် အခြေအနေတွင်မျှ ဤဥပဒေ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ထိခိုက်ခြင်း  မရှိစေရ။

၃၃။ အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး ကာကွယ်ခွင့်ကာလကို ကာကွယ်ခွင့် ရရှိသည့်နေ့မှ စတင်၍ နှစ်ရှည်ပင်နှင့် နွယ်ပင်မျိုးသစ်များအတွက် ၂၅ နှစ်နှင့် အခြား အပင် မျိုးသစ်များအတွက် အနှစ် ၂၀ သတ်မှတ်သည်။

 

အခန်း(၈)
အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးပျက်ပြယ်ခြင်းနှင့်ရုပ်သိမ်းခြင်း

၃၄။    အောက်ဖော်ပြပါ အခြေအနေများတွင် အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့် အရေးပျက်ပြယ် စေရမည်-  
(က) အပင်မျိုးသစ်  ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေးပေးအပ်ပြီးနောက်ပိုင်း ပုဒ်မ ၁၀ နှင့် ၁၁ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် များနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိကြောင်း စစ်ဆေး တွေ့ရှိခြင်း၊
(ခ) အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်သည့် အခွင့်အရေး ပေးအပ်ပြီး နောက်ပိုင်း အပင်မျိုး မွေးမြူသူ တင်ပြရမည့် မျိုးသစ်နှင့် စပ်လျဉ်း သည့် သတင်းအချက်အလက်များ၊ မှတ်တမ်း မှတ်ရာများသည် ပုဒ်မ ၁၂ နှင့် ၁၃ တို့ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်  ကိုက်ညီမှုမရှိကြောင်း စစ်ဆေး တွေ့ရှိခြင်း၊
(ဂ) ကနဦးစီစစ်မှုများအရ အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ကာကွယ်ပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးကို အမှန်ရရှိသင့်သူ အားပေးအပ်ရမည့်အစား မရရှိသင့်သူအား ပေးအပ်ခဲ့ခြင်း။

၃၅။    ပုဒ်မ ၃၄ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များမှအပ အခြားမည်သည့် အကြောင်းများကြောင့် အပင် မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးပျက်ပြယ်ခြင်း မရှိစေရ။

၃၆။    အောက်ဖော်ပြပါအခြေအနေများတွင် ဗဟိုကော်မတီသည် အပင်မျိုးမွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး ကာကွယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးကို ရုပ်သိမ်းရမည်-
(က) ပုဒ်မ ၁၂ နှင့် ၁၃ တို့ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ရေရှည် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှု မရှိခြင်း၊
(ခ) အပင်မျိုးမွေးမြူသူက ဗဟိုကော်မတီသို့ မျိုးသစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မျိုးသစ်အဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိရန် လိုအပ်သည့်သတင်းအချက် အလက်များ၊ မှတ်တမ်းများကို နည်းဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ကာလအတွင်း တင်ပြ နိုင်မှု မရှိခြင်း၊
(ဂ) အပင်မျိုးမွေးမြူသူက ၄င်း၏ ရပိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ပေးရန်ရှိသည့် အခွန်အခပေးအပ်ရန် ပျက်ကွက်ခြင်း။

၃၇။    ပုဒ်မ ၃၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များမှအပ အခြားမည်သည့် အခြေအနေများတွင်မျှ အပင်မျိုး မွေးမြူသူ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးကို ရုပ်သိမ်းခြင်းမရှိစေရ။

 

အခန်း(၉)
ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ

၃၈။    မည်သူမဆို ကာကွယ်ခွင့် ရရှိထားသော အပင်မျိုးသစ်ကို ယင်းအပင် မျိုးမွေးမြူသူ၏ ခွင့်ပြုချက် မရှိဘဲ ပုဒ်မ ၂၃ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်ရပ်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှု ထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကို အနည်းဆုံး ထောင်ဒဏ် ခြောက်လမှ အများဆုံးထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်အထိ ဖြစ်စေ၊  အနည်းဆုံး ငွေဒဏ် ကျပ် ၁၀သိန်းမှ အများဆုံးငွေဒဏ် ကျပ် သိန်း ၅၀ အထိ ဖြစ်စေ၊  ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်သည်။  

 

အခန်း(၁၀)
အထွေထွေ

၃၉။    ဤဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုရာတွင် ဗဟိုကော်မတီ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ကြိုတင် ရယူရမည်။

၄၀။    ဤဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုသောပြစ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် သက်သေခံပစ္စည်းကို တရားရုံးရှေ့သို့ တင်ပို့ရန် လွယ်ကူခြင်းမရှိပါက ယင်းသက်သေခံပစ္စည်းကို တရားရုံးရှေ့သို့ တင်ပို့ခြင်းမပြုဘဲ မည်ကဲ့သို့ ထိန်းသိမ်းထားကြောင်းကို အစီရင်ခံစာ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ အခြား စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားများဖြင့် တင်ပြနိုင်သည်။ ယင်းသို့ တင်ပြခြင်းကို တရားရုံးရှေ့သို့ သက်သေခံပစ္စည်း တင်ပြသကဲ့သို့ မှတ်ယူကာ သက်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ ဥပဒေနှင့်အညီ စီမံခန့်ခွဲခြင်း ပြုနိုင်သည်။

၄၁။    အစိုးရဝန်ထမ်းမဟုတ်သော ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များနှင့် အပင်မျိုးသစ် စစ်ဆေးခြင်း ဆိုင်ရာ နည်းပညာကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်များသည် ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ထားသော စရိတ် ချီးမြှင့်ငွေများကို ခံစားခွင့်ရှိသည်။

၄၂။    အပင်မျိုးသစ်  ကာကွယ်ခွင့် အခွင့်အရေးရရှိရန် လျှောက်ထားရာတွင် လိုအပ်သော စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းအတွက် ကုန်ကျမည့် အခကြေးငွေများကို လျှောက်ထားသူက ပေးဆောင်စေရမည်။

၄၃။    ဗဟိုကော်မတီသည် ဝန်ကြီးဌာန၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အပင်မျိုးသစ် ကာကွယ်ခွင့် အခွင့်အရေးရရှိရန် လျှောက်ထားသူက ပေးဆောင်ရမည့် အခွန်အခများကို သတ်မှတ် ပေးရ မည်။

၄၄။    ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင်-
(က) ဝန်ကြီးဌာနသည် နည်းဥပဒေများ၊ စည်းမျဉ်းနှင့် စည်းကမ်းများကို ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့၏သဘောတူညီချက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
(ခ) ဝန်ကြီးဌာန၊ ဗဟိုကော်မတီသည်  အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကျွန်ုပ် လက်မှတ် ရေးထိုးသည်။

(ပုံ) သိန်းစိန်
နိုင်ငံတော်သမ္မတ
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်